Συνέντευξη με την κ. Πολίτη (ψυχολόγου του «Δικού μας» σχολείου)


«Η επιρροή της «καραντίνας» στη ζωή των Εφήβων»


Εχουν ήδη σχεδόν συμπληρωθεί δύο χρόνια παρέα με τον COVID-19. Οι λέξεις «καραντίνα», «απαγόρευση», «μέτρα», «εμβόλιο» έχουν γίνει πια αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινότητάς μας. Αυτό που ονομάζαμε «κανονικότητα» στο παρελθόν δεν υπάρχει πια. Συνήθειες - συνώνυμες με το Μεσογειακό ταπεραμέντο μας - όπως για παράδειγμα να αγκαλιαζόμαστε και να φιλιόμαστε, κάθε φορά που συναντιόμασταν, έχουν χαθεί πια οριστικά. Από την άλλη έχουν εισαχθεί καινούριες διαδικασίες, όπως αυτή του self-test, που είναι το διαβατήριο για τις εκφάνσεις της ζωής μας. Επιπλέον, το «Μένουμε σπίτι» στέκεται πάντοτε εκεί ως δαμόκλεια σπάθη που θα αφαιρέσει στη στιγμή την κοινωνική μας ζωή, όπως άλλωστε το έκανε για πάνω από ένα χρόνο.

Ένα τμήμα του πληθυσμού που υπέφερε από την αλλαγή της «κανονικότητας» ήταν οι νέοι κάτω των 18 ετών αλλά και τα παιδιά. Ιδιαίτερα τα τελευταία που υπέφεραν ακόμη περισσότερο, αφού δε μπορούν να βρουν τα λόγια να εκφράσουν τι νιώθουν. Το μόνο σίγουρο είναι πως κοινός παρονομαστής και στα δύο τμήματα του πληθυσμού είναι οι αρνητικές επιπτώσεις του εγκλεισμού στην ψυχολογία και στην ανάπτυξη τους.


Στο πλαίσιο τoυ ομίλου «Αρθρογράφοι της G-e-news», οι μαθητές του ΓΒ3 και ΓΒ4, σε συνεργασία με την κα Νικολαΐδου, ζήτησαν από την κα Νίκη Πολίτη, ψυχολόγο του σχολείου μας, να αναλύσει τις επιπτώσεις της «καραντίνας» και να δώσει τις απαραίτητες συμβουλές / tips για το τι πρέπει να κάνουμε εμείς – ως το νεαρότερο τμήμα του πληθυσμού – για να κερδίσουμε αυτά που χάσαμε και μάλιστα σε ελάχιστο χρόνο. Ο στόχος είναι οι συνέπειες του COVID-19 να κλειδωθούν στα συρτάρια των ειδικών ως φαινόμενα που συνέβησαν στο παρελθόν και να αποτελέσουν στοιχεία μελέτης για επιστημονικά άρθρα του μέλλοντος.


Στη συνέντευξη της η κα Πολίτη έδωσε έμφαση ότι καταρχήν «καραντίνα» είναι μία περίοδος που είναι συνώνυμη με τον περιορισμό των εξωτερικών δραστηριοτήτων και της άθλησης, την παραμονή στο σπίτι και τελικά την κοινωνική απόσταση από φίλους. Στους νέους κάτω των 18 ετών, η περίοδος αυτή, επιπλέον, σημαίνει και αποχή από τη ρουτίνα του σχολείου. Όμως τα στοιχεία αυτά αποτελούν τους πυλώνες της ζωής τους και η αλλαγή αυτή είναι ταυτόσημη με τον περιορισμό της ατομικής τους ελευθερίας. Αυτό το γεγονός συνεπώς επέτρεψε ένα καταθλιπτικό συναίσθημα να σκεπάσει τις ζωές αρκετών νέων . Το έλλειμμα κινήτρου, η μελαγχολική διάθεση, η εκτεταμένη χρήση κινητού τηλεφώνου και γενικά η μείωση ενδιαφέροντος για ευχάριστες δραστηριότητες ήταν αντιδράσεις και συναισθήματα που προκάλεσαν ανισορροπίες στην ψυχική τους σύνθεση. Δεν ήταν λίγες οι φορές που αυτές οι ανισορροπίες εξελίχθηκαν σε ψυχικές διαταραχές.


Στη συνέχεια η κα Πολίτη αναφέρθηκε στο ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας. Η ίδια τόνισε ότι βέβαια για τον καθένα μας ο τρόπος με τον οποίο βίωσε την καραντίνα διαφοροποιήθηκε με βάση τις οικογενειακές του «συνθήκες». Δυστυχώς, τέτοιες αναφορές στις ειδήσεις ήταν πολύ συχνές κατά τη περίοδο της καραντίνας. Η επιβάρυνση ήταν ιδιαίτερα μεγάλη στους εφήβους που υπήρχαν σ’ αυτές τις οικογένειες. Η θλίψη, η μελαγχολία και η άρνηση συμμετοχής στη οικογενειακή ζωή μεγάλωσε και ενισχύθηκε το αίσθημα της ανασφάλειας αλλά και της ψυχικής και κοινωνικής απομόνωσης. Αυτό ακριβώς το ψυχολογικό φορτίο άλλους τους συνέθλιψε, οδηγώντας τους στην μοναξιά και στην ψυχική απόσταση από τον περίγυρο τους, ενώ σε άλλους εκδηλώθηκε μέσα από ακραίες συμπεριφορές, όπως για παράδειγμα τον βανδαλισμό δημοσίων χώρων.


Η κα Πολίτη ανέδειξε ότι, εκτός από τις αρνητικές συνέπειες στην καραντίνα, υπήρξαν και πολύ θετικές, όπως αυτή της ενίσχυσης των οικογενειακών δεσμών. Τα μέλη των οικογενειών είχαν τη δυνατότητα να βρεθούν μαζί περισσότερο χρόνο – ίσως όπως ποτέ άλλοτε – και να συζητήσουν «χρόνια» θέματα που τους απασχολούσαν και ήταν «κρυμμένα» στη ρουτίνα της καθημερινότητας. Οι γονείς, μέσω αυτής της πρωτόγνωρης κατάστασης, δέθηκαν ακόμη περισσότερο με τα παιδιά τους και το πιθανό «χάσμα γενεών» ελαττώθηκε. Οι σχέσεις των μελών βελτιώθηκαν κατακόρυφα. Το ψυχικό δέσιμο που επήλθε συνέβαλλε να απομακρυνθούν οριστικά τα σύννεφα που είχαν καλύψει την οικογενειακή τους ευτυχία και αυτή να ξαναβρεί τη θέση που της ανήκει.


Ως σχολική ψυχολόγος, βέβαια, δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην «τηλεκπαίδευση». Οι συνέπειες της αποτελούν το μόνιμο σημείο αμφιλογίας και αντιπαράθεσης για πολλούς. Η εξ αποστάσεως μάθηση από τη μία συνέβαλλε στην όσο το δυνατόν μικρότερη απομάκρυνση των παιδιών από τη ρουτίνα της σχολικής ζωής και τη μαθησιακή πορεία της γνώσης. Ιδιαίτερα στο σχολείο μας, τα Εκπαιδευτήρια Δούκα, η προσπάθεια αυτή έγινε συστηματικά και οργανωμένα, με τη βοήθεια όλων των εκπαιδευτικών. Από την άλλη όμως ο συνεχής βομβαρδισμός πληροφοριών μέσω μίας οθόνης, χωρίς τη διά ζώσης διαδραστικότητα του δασκάλου / καθηγητή αλλά και τις στιγμές ξενοιασιάς των διαλειμμάτων, απέτρεψε κάποιους μαθητές να παραμένουν συγκεντρωμένοι κατά τη διάρκεια των μαθημάτων. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας ήταν η δημιουργία μαθησιακών κενών, τα οποία βέβαια στη συνέχεια αφαιρούσαν από τους μαθητές τα κίνητρα για την απόκτηση νέων γνώσεων. Έτσι, πολλές φορές οι τάξεις έχασαν την ομοιογένεια και την ισορροπία τους. Επιπλέον, η κάθε μέρα για τους μαθητές φαινόταν ίδια, αφού οι δραστηριότητες τους περιορίζονταν στους τοίχους του σπιτιού τους. Η συσσώρευση ενέργειας που δεν καταναλωνόταν προκαλούσε επιπρόσθετη ανησυχία και ψυχική αναστάτωση στον έφηβο και τον ώθησε να ψάχνει διεξόδους για να εκτονωθεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα παιχνίδια στο διαδίκτυο, υψηλού κινδύνου ακόμη και για την ίδια τους τη ζωή, και τα οποία ήταν πολύ δημοφιλή στην συγκεκριμένη περίοδο.


Η κα Πολίτη, κλείνοντας τη συνέντευξη της, θέλησε να μας περάσει ένα αισιόδοξο μήνυμα. Τώρα που η επιστήμη είναι εξοπλισμένη με το όπλο του εμβολίου και η «καραντίνα» για τον COVID-19 μπορεί να αποτελέσει παρελθόν, οι έφηβοι, παίρνοντας πάντα τα κατάλληλα μέτρα, θα πρέπει να επιστρέψουν στους γρήγορους ρυθμούς της ζωής τους, στοχεύοντας να καλύψουν την «χαμένο» χρόνο της κοινωνικοποίησης τους αλλά και να μειώσουν το στίγμα της περιόδου, ώστε τελικά να «βγούν» όχι μόνο αλώβητοι αλλά και πιο έμπειροι από όλα αυτά. Το μήνυμα της καθαρό και φωτεινό : Παρέες, φίλοι, σχολική ζωή και ενασχόληση με ενδιαφέροντα του καθενός πρέπει να αποτελέσουν τους άξονες της νέας «κανονικότητας», όπως αυτή ξεδιπλώνεται στον ορίζοντα». Τέλος, όπως τόνισε η κα Πολίτη, οι έφηβοι έχουν τη μοναδική ευκαιρία να αξιοποιήσουν την εμπειρία αυτή γεμίζοντας την ψυχή και την καρδιά τους με ενέργεια αλλά και μετατρέποντας αυτά τα πρωτόγνωρα συναισθήματα που βίωσαν σε δύναμη, για να προχωρήσουν μπροστά στη ζωή τους.


Θα θέλαμε λοιπόν να ευχαριστήσουμε την κα Πολίτη για μια ακόμη φορά για τη χρόνο και τη συνεισφορά της.


Μιχάλης Δάλλας

Όμιλος Δεξιοτήτων «Αρθρογράφοι genews

187 views